سال ۱۴۰۵ شمسی، جمهوری اسلامی ایران در میانه طوفانی ژئوپلیتیکی قرار خواهد گرفت که ریشه در تحولات چندساله اخیر، از جمله عملیات طوفانالاقصی، درگیری مستقیم با رژیم اسرائیل، سقوط دولت بشار اسد، چالشهای پیش روی محور مقاومت و فشارهای حداکثری ایالات متحده دارد. همزمان، بحران اقتصادی داخلی، تورم افسارگسیخته، سقوط ارزش پول ملی و ناآرامیهای اجتماعی، موقعیت کشور را حساستر کرده است. در چنین شرایطی، هر محور ریسک میتواند به تهدید مستقیم علیه ثبات و منافع ملی تبدیل شود.
این گزارش بر اساس نظرسنجی ساختیافته از 40 نفر از نخبگان و کارشناسان برجسته حوزه روابط بینالملل، ژئوپلیتیک و دیپلماسی تهیه شده و ۲۳ محور ریسک را بر مبنای احتمال وقوع و میزان تاثیر بر منافع ملی جمهوری اسلامی ایران، در سه سطح اولویت قرمز، نارنجی و زرد طبقهبندی کرده است. شایان ذکر است نتایج این پژوهش در زمان مناسب به سمع و نظر گروهی از تصمیمسازان و تصمیمگیران ارشد کشور رسیده و مورد توجه قرار گرفته است.
در سطح اولویت یک، مهمترین تهدیدات شامل تنشهای اقتصادی ـ سیاسی ـ اجتماعی داخلی، حملات سایبری، احتمال رویارویی دوباره با رژیم اسرائیل، تحولات سوریه، مسئله فلسطین، جزایر سهگانه و تنگه هرمز، عملیات تضعیف حزبالله، کنترل شدید ناوگان نفتی و تشدید گرایشهای تجزیهطلبانه است. این محورها به دلیل تأثیر مستقیم بر امنیت ملی، وحدت سرزمینی و بازدارندگی منطقهای، نیازمند توجه فوری و راهبردهای پیشگیرانه هستند.
محورهای اولویت دو و سه عمدتا غیرمستقیم یا حاشیهایاند و شامل اقدام علیه حشدالشعبی، تضعیف انصارالله، جنگ اوکراین، تنشهای روسیه و ناتو، تحولات افپاک و مسائل دوردست مانند تایوان و آمریکای لاتین میشوند. هرچند تأثیر آنها کمتر است، اما مدیریت هوشمندانه این ریسکها میتواند فرصتهایی برای تقویت موقعیت جمهوری اسلامی ایران در معادلات منطقهای و جهانی فراهم آورد.